Không phải cứ ủ trong thùng sồi thì Vang mới ngon – đặc biệt đúng với Vang trắng và Vang hồng (rosé).
Tuy nhiên, gần như tất cả những chai Vang đỏ ngon trên thế giới đều ít nhiều trải qua giai đoạn ủ sồi.
Trong thế giới r.Vang, có một “nghệ sĩ thầm lặng” mà ai cũng biết nhưng ko phải ai cũng hiểu hết tầm quan trọng của nó: thùng gỗ sồi.
Dù mỗi nhà làm Vang có một triết lý riêng, một điều ko thể phủ nhận là:
sự hiện diện – hoặc vắng mặt – của gỗ sồi có thể thay đổi hoàn toàn “linh hồn” của một chai Vang.
Có những chai Vang trắng thanh khiết đến mức chỉ cần nằm yên trong thép đã đủ làm say lòng người.
Nhưng cũng có những chai Vang đỏ lớn, mạnh mẽ, cần “vòng tay” ấm áp của sồi để “tu dưỡng” và trở nên sâu sắc hơn.
Thế nên việc hiểu về thùng sồi ko chỉ là câu chuyện kỹ thuật; đó là chìa khóa giúp ta đọc vị được phong cách của từng chai Vang, từng vùng đất, thậm chí cả tư duy của người làm Vang.
Và bây giờ, hãy cùng bước vào thế giới phong phú của sồi – nơi mùi vanilla, bánh mỳ nướng, dừa, khói gỗ, gia vị….hòa quyện với tannin, terroir và thời gian để tạo nên những kiệt tác trong ly rượu của chúng ta.
Tại sao Vang trắng có thể xuất sắc mà ko cần đến sồi, còn Vang đỏ chất lượng cao lại thường “nhat nhẽo” nếu thiếu sồi?
Để dễ hình dung, chúng ta có thể so sánh vui như phụ nữ và đàn ông.
Phụ nữ vốn đã đẹp, nhưng thường trang điểm thì lại càng cuốn hút hơn.
Còn đàn ông mà đi trang điểm thì… không ổn lắm nhỉ?! 😀🤣
Đàn ông có lẽ chỉ cần gọn gàng, chỉn chu, đầu tóc tươm tất, quần áo sạch sẽ phẳng phiu là đã đủ “ok” rồi.
Thùng sồi, vì vậy, là yếu tố quan trọng, rất quan trọng cho Vang đỏ.
Không phải Vang ngon nào cũng cần ủ sồi mới, cũng ko phải lúc nào cũng cần ủ lâu.
Việc chọn ủ sồi mới hay sồi cũ, ủ bao lâu, dùng loại sồi nào… tùy thuộc vào giống nho và phong cách mà nhà sản xuất muốn hướng đến.
Chuyện này cũng giống như nấu ăn vậy: món hầm cần nấu lâu nhưng món nhúng hay luộc thì nấu nhanh. …
Mặc dù cây sồi có thể mọc ở hầu hết các quốc gia có khí hậu ôn đới, nhưng chỉ một số ít nơi sở hữu chất lượng gỗ phù hợp để sản xuất thùng ủ Vang và rượu mạnh (Whisky, Cognac, Brandy, Rum…).
Hai khu vực lớn nhất là châu Âu và Bắc Mỹ, với các “cường quốc” về thùng gỗ sồi gồm:
Pháp, Mỹ, Hungary và Croatia (vùng Slavonia) – đây là những nơi nổi tiếng và được sử dụng nhiều nhất.
Ngoài ra một số quốc gia khác cũng có sản xuất thùng sồi tuy chỉ số lượng nhỏ để chủ yếu dùng nội địa như Đức, Nga, Romania, Nhật Bản…
Mỗi vùng gỗ sồi lại phù hợp với những phong cách Vang khác nhau.
Vì thế, ko nên cứng nhắc xem sồi Pháp là “quý phái, sang trọng” còn sồi Mỹ là “lực lưỡng, cao bồi”, dù đúng là:
- sồi Pháp thường mang lại nét tinh tế, thanh lịch,
- sồi Mỹ lại cho cảm giác mạnh mẽ, đầy đặn.
Ví dụ dễ thấy nhất:
Những chai Whisky Single Malt hàng đầu thế giới gần như ko dùng sồi Pháp, mà chủ yếu sử dụng sồi Mỹ (đặc biệt là các thùng ex-Sherry).
Hay những chai Vang Ý lừng danh của Piedmont, Tuscany, Veneto phần lớn lại gắn bó với sồi Slavonia.
Với người am hiểu r.Vang, chỉ cần nhìn vào:
loại sồi – xuất xứ – dung tích thùng – mức độ toast – thời gian ủ là đã có thể hình dung được “tính cách” và chất lượng của chai Vang.
Chúc anh chị em luôn vui và thưởng Vang thật trọn vẹn!
Gianni Giang Hoang – Juanito GGH